ارمنستان
| جمهوری ارمنستان
Հայաստանի Հանրապետություն
ارمنستان |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
.svg) |
||||||
| پایتخت (و بزرگترین شهر) |
ایروان |
|||||
| زبان(های) رسمی | ارمنی | |||||
| نوع حکومت | جمهوری | |||||
| نام حاکمان • رئیس جمهور • نخست وزیر |
سرژ سرکیسیان تیگران سرکیسیان |
|||||
| موارد منجر به تشکیل جمهوری دموکراتیک استقلال از شوروی |
۱۹۰ ۲۸ مه ۱۹۱۸ ۲۱ سپتامبر ۱۹۹۱ |
|||||
| مساحت | ||||||
| - | مساحت | ۲۹٬۸۰۰کیلومتر مربع (۱۴۲ام) | ||||
| جمعیت | ||||||
| - | سرشماری | ۳,۲۳۱,۹۰۰ ([[فهرست کشورها بر پایه جمعیت|۱33ام]]) |
||||
| - | تراکم جمعیت | ۱۰۱/km۲ (۱۰۳ام) | ||||
| شاخص توسعه انسانی ( ۱۳۸۶) |
۷۷۵/۰ (میانه) (۸۳ام) | |||||
| واحد پول | درام (AMD) |
|||||
| منطقه زمانی | CET (ساعت جهانی+4) | |||||
| - | تابستانی (DST) | CEST (ساعت جهانی) | ||||
| دامنه اینترنتی | .am | |||||
| پیششماره تلفنی | +۳۷۴ | |||||
ارمنستان (به ارمنی: Հայաստան، تلفظ: هایاستان) با نام رسمی جمهوری ارمنستان (Հայաստանի Հանրապետություն، هایاستانی هانراپِتوتیون) کشوری در قفقاز جنوبی به پایتختی ایروان است. ارمنستان در قفقاز جنوبی (ماورای قفقاز) در میان دریای سیاه و دریای خزر قرار دارد که مرز میان آسیا و اروپا محسوب میشو د. همسایگان ارمنستان در غرب ترکیه، در شمال گرجستان، در شرق جمهوری آذربایجان، و در جنوب ایران و جمهوری خودگردان نخجوان (جزئی از جمهوری آذربایجان) میباشند.
وجه تسمیه
نام بومی این کشور در زبان ارمنی هایک میباشد که در سدههای میانه با افزودن پسوند فارسی ستان (به معنای سرزمین) به هایاستان تغییر یافت. این نام به طور سنتی از نام هایک، بنیان گذار افسانه ای ملت ارمنی و نتیجهٔ نتیجهٔ نوح پیامبر، گرفته شده است که بر اساس نوشتهٔ موسی خورنی، تاریخ نویس ارمنی، در سال ۲۴۹۲ قبل از میلاد بل پادشاه بابل را شکست داد و ملت ارمنی را در منطقهٔ آرارات بنیان گذاشت.
زبان ارمنی، زبان رسمی کشور ارمنستان است.
جغرافیا
ارمنستان کشوری کوهستانی و پرباران است و نیز یک کشور محاط در خشکی است. بزرگترین دریاچه این کشور دریاچه سوان است که آب شیرین دارد و پهنه نسبتاً بزرگی از بخش میانی کشور را پوشاندهاست. پهناوری ارمنستان ۲۹٬۸۰۰ کیلومتر مربع (۱۴۲ام در جهان) است و حدود ۳٬۲۰۰٬۰۰۰ تن جمعیت دارد. مردم ارمنی پیرو آیین مسیحیت هستند.
اقتصاد ارمنستان تا اندازه زیادی به سرمایهگذاری و پشتیبانی ارمنیان خارج از کشور وابسته است.[۲] پیش از استقلال، اقتصاد ارمنستان بیشتر بر پایه صنایع شیمیایی، الکترونیک، ماشینآلات، فرآوری خوراک، لاستیکسازی و بافندگی بنا شدهبود و برای مواد اولیه صنایع خود وابستگی زیادی به دیگر جمهوریهای شوروی و خارج از کشور داشت.[۳]
تاریخ
ارمنستان پیش از سال ۱۴۵۴ یک پادشاهی توانگر با فرهنگی پرمایه بود که در برههای از زمان همه سرزمینهای میان دریای سیاه و خزر را در بر میگرفت. مردم ارمنستان در طول تاریخ زرتشتی مزداپرست بودند که با شاخه زرتشتی زروانی ساسانیان تفاوتی داشت. ارمنیهای زرتشتی بیشتر بر پرستش مهر تاکید داشتند ولی پس از آن دین مسیحیت در این منطقه رواج یافت.[۴] در سال ۳۰۱، ارمنستان نخستین کشوری بود که مسیحیت را دین رسمی کشور برگزید (دوازده سال پیش از روم)..[نیازمند منبع]
پس از سرنگونی پادشاهی ارمنستان در سال ۴۲۸ میلادی، این منطقه از نو بخشی از ایران شد. ارمنستان مدتهای زیادی جزئی از ایران بودهاست و فرهنگ آن از ایران تاثیر زیادی پذیرفتهاست،. در دور دوم جنگهای ایران و روسیه تزاری در سال ۱۲۰۶ هجری خورشیدی (۱۸۲۷ میلادی) که زمان فتحعلی شاه قاجار رخ داد، سپاه ایران به فرماندهی عباس میرزا از ارتش روسیه به فرماندهی پاسکویچ شکست خورد. سپس در پی پیمان نامه ترکمانچای، ارمنستان رسما از ایران جدا شد و به خاک روسیه پیوست. ارمنستان در سال ۱۳۷۰ از شوروی استقلال یافت. ارمنستان اکنون روابط خوبی با ایران به ویژه در امور فرهنگی و اقتصادی و انرژِی دارد.
سرانجام ارمنستان در شهریور ۱۳۷۰ از اتحاد جماهیر شوروی استقلال یافت.
ارمنستان روابط گرمی با ایران دارد. بسته بودن مرزهای این کشور با جمهوری آذربایجان و ترکیه و بیطرفی ایران در جنگ قره باغ از دلایل توسعه روابط دو کشور است.[۵]
استانها
ارمنستان ۱۱ استان دارد:
خاستگاه ارمنیان
ارمنیان از دیدگاه نژادی آمیزهای از هورّی-لوویها و فریژیهای تراکی هستند. هورّی- از نژاد قفقازی یعنی خویشاوند با گرجی هاامروزی بودند. لوویها از خویشاوندهای نزدیک هتیتها بودند و همچون هتیتها ریشه هندواروپایی داشتند. فریژیهای تراکی هم هندواروپایی بودند. دسته سوم همان دسته ایست که زبان ارمنی را با خود به قفقاز آورد. پس بنا بر این ارمنیها از دیدگاه نژادی حدود دو سوم هندواروپایی و یک سوم قفقازی اند.
زبان ارمنی زبانی کاملاً هندواروپایی است.
امروزه شمار ارمنی زبانان جهان پیرامون هشت تا ده ملیون نفر است. جمعیت خود جمهوری ارمنستان سه و نیم ملیون است. یعنی بیش از نیمی از ارمنیان بیرون از سرزمین اجدادی خود به سر میبرند. یکی از کشورهایی که جمعیت قابل توجهی از ارمنیان را در جهان داراست ایران است با سیصد هزار نفرارمنی. سایر کشورهایی که جمعیت ارمنی تبار دارند عبارتاند از: ایالات متحده آمریکا (یک و نیم میلیون)، روسیه (یک میلیون و دویست هزار)، فرانسه (نیم میلیون)، لبنان (دویست هزار) شمار دیگری نیز در بسیاری کشورها و مناطق جهان از جمله در جمهوری خودخوانده قره باغ زندگی میکنند. ارمنیان خود برای زبانشان نامهای هایِرن و آشخاری را بکار میبرند. البته نام آشخاری بیشتر از سوی ادیبان بکار میرود.